Thuộc Giáo hạt Chính Tòa
Địa chỉ: Số 40, Nhà Chung, P. Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội
Quan thầy: Thánh Giu-se (19/3)
Nhà thờ tước hiệu: Thánh Giu-se. Nhà thờ do Đức TGM Giu-se Ngô Quang Kiệt cung hiến ngày 01/5
Số giáo dân toàn xứ: 2.590 nhân danh (trong đó nhà xứ: 1.910 nhân danh)
Linh mục chính xứ: Giu-se Tạ Minh Quý
Linh mục phó xứ: Giu-se Nguyễn Văn Hùng
Linh mục phó xứ: Giu-se Nguyễn Văn Hưng
GIÁO HỌ TRỰC THUỘC:
+ Giáo họ Vạn Thái
GIỜ LỄ:
– Ngày thường: 5h30 và 18h30
– Thứ Bảy: 5h30 và 18h00
– Chúa Nhật:
+) Tiếng Việt: 5h00, 7h00, 8h30 (Thiếu nhi), 10h00, 16h00, 18h00 và 20h00 (Giới trẻ)
+) Tiếng Pháp (Messe en Francais): 10h00 (tại 37 Hai Bà Trưng/Messe à la Chapelle Sainte Marie)
+) Tiếng Anh (Mass in English): 11h30
* Lịch Giải tội (Confession Schedule)
– Thứ Năm và thứ Bảy: 19h00 – 19h30
– Chúa nhật: 8h00 – 9h00, 17h00 – 18h00, 19h00 – 20h00
* Chầu Thánh Thể
– Thứ Năm hàng tuần: 18h15
– Thứ Sáu đầu tháng: 14h00 – 18h00
Giới thiệu về Giáo xứ Chính Tòa Hà Nội
Đời sống đức tin
– Đời sống đức tin: Giáo xứ Chính Tòa Hà Nội là trung tâm đời sống đức tin của các Ki-tô hữu trong Tổng Giáo phận, là nơi cử hành các Thánh lễ Đại Triều, các sinh hoạt Ban ngành – Hội đoàn cấp giáo phận, giáo hạt. Giáo dân nhiệt thành, cởi mở, tích cực tham gia các hoạt động của giáo xứ.
– Hoạt động chung: Ngoài cử hành Thánh lễ, giáo xứ còn là nơi đón tiếp du khách hành hương, cầu nguyện và tìm hiểu về lịch sử, kiến trúc, văn hóa.
– Các nhóm phục vụ: Gồm 10 ca đoàn trong và ngoài giáo xứ luân phiên phục vụ các Thánh lễ và các sinh hoạt phụng vụ.
Lịch sử Giáo xứ
1. Quá trình hình thành và phát triển: (Theo sử sách của Tổng Giáo phận Hà Nội)
– Hạt giống Tin Mừng (từ năm 1626): Các nhà thừa sai đã gieo hạt giống Tin Mừng vào đất Kẻ Chợ (Hà Nội).
– Thành lập Giáo phận Đàng Ngoài (09/9/1659): Tòa Thánh thành lập hai giáo phận Đàng Trong và Đàng Ngoài.
– Phân chia Giáo phận Đàng Ngoài (1679): Giáo phận Đàng Ngoài được chia thành hai: Đông Đàng Ngoài và Tây Đàng Ngoài. Kẻ Sở là thủ phủ của Giáo phận Tây Đàng Ngoài.
– Thành lập Giáo xứ: Giáo xứ Nhà thờ Lớn Hà Nội được hình thành từ rất sớm, cùng với việc xây dựng Nhà thờ Lớn (1882-1887).
– Đổi tên thành Giáo phận Hà Nội (03/12/1924): Tòa Thánh đổi tên các giáo phận tông tòa ở Việt Nam theo địa hạt hành chính, nơi đặt Tòa Giám mục. Tòa giám mục của giáo phận Tây Đàng Ngoài đã được dời về Hà Nội. Giáo phận Tây Đàng Ngoài đổi thành Giáo phận Hà Nội. Nhà thờ Lớn Hà Nội trở thành nhà thờ Chính tòa của Địa phận đại diện tông tòa Hà Nội.
2. Giai đoạn phát triển:
– Giai đoạn đầu: Giáo xứ không ngừng lớn mạnh, số giáo dân tăng nhanh.
– Trải qua thăng trầm lịch sử: Giáo xứ vẫn luôn là trung tâm điểm đời sống đức tin của các Ki-tô hữu.
Nhà thờ và các công trình
1. Nhà thờ Chính Tòa Thánh Giu-se (Nhà thờ Lớn):
* Xây dựng: (1882-1887) Đức cha Puginier Phước
– Thánh lễ đầu tiên: Ngày 24/12/1
– Khánh thành chính thức: Ngày 23/12/1887..
* Kiến trúc:
– Phong cách: Gô-tích cổ Âu Châu.
– Kích thước: Dài 55m, rộng 33m, mái cao 17m, hai tháp cao 31m.
– Bố cục: 12 gian (2 gian Phòng Thánh, 8 gian lòng nhà thờ, 2 gian tháp chuông).
– Bên trong nhà thờ được trang trí bằng những bức màn gỗ chạm trổ tinh vi, tranh kính màu (sản xuất tại Pháp năm 1908).
– Cung Thánh và hai bàn thờ Đức Mẹ và Trái Tim được trang trí bằng những bức màn gỗ chạm trổ tinh vi.
– Tháp chuông có 5 quả chuông và bộ đồng hồ với ba mặt hiển thị (sản xuất tại Pháp năm 1895).
– Đại phong cầm: Xuất xứ từ Nhật Bản, được lắp đặt năm 2022.
* Giai đoạn trùng tu:
– 1953-1954: Sơn son bàn thờ, mở thêm cửa sổ, lắp nan chớp bê tông.
– 1999: Lợp lại ngói, gia cố khung gỗ, mở hai cửa hông.
– 2013-2014: Lát nền đá cẩm thạch, sơn lại tường.
– 2018: Lát đá Cung Thánh, bàn thờ đá cẩm thạch, làm mới tầng hầm.
* Gần đây: Sơn son thếp vàng Cung Thánh và hai bàn thờ, trát và sơn lại vỏ nhà thờ, sửa tháp chuông, phục dựng đồng hồ tháp, lắp đại phong cầm, dựng lại hai cổng, lát đá đường kiệu và khuôn viên.
2. Tượng Đức Mẹ Hòa Bình (Regina Pacis):
– Được dựng năm 1924, nhân dịp Nhà thờ Lớn được đặt làm Nhà thờ Chính Tòa.
– Từ 24/01/1959, chính thức được gọi là tượng Đức Mẹ Hà Nội.
Năm Thánh 2025 và ơn toàn xá
– Nhà thờ Chính Tòa Hà Nội được chọn làm nơi hành hương cấp giáo phận trong Năm Thánh thường niên 2025.
– Điều kiện lãnh nhận ơn toàn xá: Xưng tội, rước lễ, đọc 1 kinh Lạy Cha, 1 kinh Tin Kính và cầu nguyện theo ý Đức Giáo Hoàng.
– Lịch hành hương: Sáng thứ Bảy hàng tuần trong năm 2025 (Giáo hạt Chính Tòa).
– Khai mạc Năm Thánh: 9h30 ngày 29/12/2024 (lễ Thánh Gia Thất), do Đức Tổng Giám mục Giu-se Vũ Văn Thiên cử hành.
Linh mục chính xứ qua các thời kỳ
– 1895 – 1922: Cha Paul Adrien Lecornu
– 1922 – 1937: Cha Jean Baptiste Dronet
– 1937 – 1945: Cha Joseph Villebonnet
– 1945 – 1947: Cha Phê-rô Đặng Chính Nghiêm
– 1947 – 1952: Cha Gio-an La-san Nguyễn Văn Vinh
– 1952 – 1978: Đức HY Giu-se Ma-ri-a Trịnh Văn Căn
– 1979 – 1981: Đức Cha Phan-xi-cô Xavie Nguyễn Văn Sang
– 1981 – 2001: Cha Gio-an Đỗ Tông
– 2001 – 2003: Cha Tô-ma A-qui-nô Nguyễn Xuân Thuỷ
– 2003 – 2007: Đức Cha Giu-se Đặng Đức Ngân
– 2007 – 2016: Cha An-tôn Trần Duy Lương
– 2016 – 2024: Cha An-tôn Nguyễn Văn Thắng
2024 – nay: Cha Giu-se Tạ Minh Quý
Thông tin liên lạc
Bài đọc thêm
Theo sử sách của Tổng Giáo phận Hà Nội, hạt giống Tin Mừng đã được gieo vào đất Kẻ Chợ (Hà Nội) từ rất sớm. Năm 1626, cha Giuliano Baldinotti (người Ý) và thầy Piani (người Nhật) là hai thừa sai đầu tiên được cử tới Kẻ Chợ (Hà Nội). Trải qua 5 tháng tại Thăng Long, hai vị rửa tội được bốn trẻ nhỏ hấp hối.
Sau khi phái đoàn trở về Macao, ngày 12-03-1627, cha Marques và cha Ðắc Lộ lên đường đến Cửa Bạng (Thanh Hóa). Vào ngày Lễ Đức Mẹ Thăm Viếng 02-7-1627, cha Đắc Lộ (Alexandre de Rhodes, S.J.) lần đầu tiên đến giảng đạo tại Hà Nội (Kẻ Chợ).
Tiếp nối công việc của cha Marques và cha Ðắc Lộ, ngày 15-3-1631, các thừa sai dòng Tên lần lượt có mặt tại Kẻ Chợ. Sau đó, nhiều nhà thừa sai đã tiếp tục đến giảng đạo tại Đàng Ngoài trong đó có miền đất Kẻ Chợ (Hà Nội). Ngày 9-9-1659, Tòa Thánh thành lập hai giáo phận ở Việt Nam: Ðàng Trong và Ðàng Ngoài.
Năm 1679, Giáo phận Ðàng Ngoài được chia làm hai giáo phận: Đông Đàng Ngoài và Tây Đàng Ngoài. Giáo phận Tây Ðàng Ngoài được trao cho Hội Thừa Sai Paris, do Ðức cha Jacques de Bourges (1679-1714) coi sóc. Kẻ Chợ (Hà Nội) gồm hai huyện Vĩnh Xương và Quảng Ðức, mỗi huyện 18 phường, làm thành “36 phố phường” với khoảng 3,000 giáo dân trực thuộc Giáo phận Tây Đàng Ngoài. Vào thời kỳ này, Kẻ Sở (Hà Nam) là thủ phủ của Giáo phận.
Theo sử sách để lại, Giáo xứ Nhà Thờ Lớn đã được hình thành từ rất sớm. Cùng với việc xây dựng Nhà thờ Lớn Hà Nội (1882-1886), Giáo xứ Nhà Thờ Lớn đã không ngừng lớn mạnh và phát triển. Theo thống kê vào năm 1892, Hà Nội đã có 13 Giáo xứ với khoảng 49.000 giáo dân. Trong đó, Giáo xứ Nhà thờ Lớn Hà Nội có khoảng 3000 giáo dân. Ngày 3-12-1924, Tòa Thánh đổi tên các giáo phận tông tòa ở Việt Nam theo địa hạt hành chính, nơi đặt Tòa Giám mục. Tòa giám mục của giáo phận Tây Đàng Ngoài đã được dời về Hà Nội, vì thế Giáo phận Tây Ðàng Ngoài được đổi thành Giáo phận Hà Nội. Thủ phủ giáo phận được chuyển về Hà Nội, nhà thờ Lớn Hà Nội trở thành nhà thờ Chính tòa của Địa phận đại diện tông tòa Hà Nội. Một trang sử mới được mở ra cho Giáo xứ. Từ đây, đời sống của Giáo xứ không ngừng được thăng tiến về mọi mặt. Đến năm 1940, Giáo xứ Chính tòa Thánh Giuse Hà Nội đã có 7 trường học, 2.410 học sinh, có 8 họ và 8.335 giáo dân.
Tuy nhiên, trước những biến động của tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, nhất là cuộc di cư năm 1954 và những năm tháng thăng trầm của lịch sử sau đó, đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống Đức Tin cũng như các hoạt động của Giáo xứ. Có những giai đoạn, từ một giáo phận có gần 200 linh mục, cả giáo phận Hà Nội chỉ còn mấy chục linh mục, mà phần lớn đã cao tuổi. Nhưng nhờ ơn Chúa, qua lời chuyển cầu của Đức Mẹ Hà Nội, Thánh cả Giu-se Quan Thầy và các Thánh Tử Đạo Việt nam, dưới sự hướng dẫn đầy khôn ngoan và nhiệt huyết của quý Đấng bậc, và quý Cha xứ tiền nhiệm, Giáo xứ đã vượt qua những khó khăn thử thách, tiếp tục tồn tại và phát triển trong hoàn cảnh mới.
Về lịch sử xây dựng nhà thờ Chính Tòa
Nhà Thờ Lớn Hà Nội, nay là Nhà Thờ Chính Tòa của Tổng Giáo Phận Hà Nội, đã được xây dựng vào thời Đức Giám Mục Paul-François Puginier (1835-1892), là Đại Diện Tông Tòa ở Hà Nội. Nhận thấy sự phát triển kinh tế, chính trị, văn hoá ở Hà Nội sẽ làm cho nơi này trở thành một trung tâm trong tương lai, Đức Cha Piginier đã quyết định cho kiến thiết tại đây một ngôi Nhà thờ mang tước hiệu Nhà Thờ Thánh Giuse dựa theo mẫu nhà thờ Kẻ Sở (Sở Kiện) nhưng với kích thước nhỏ hơn. Để có tiền xây nhà thờ, Đức Cha xin mở xổ số và được đô đốc Courbet ký năm 1883. Kết quả xổ số thu được 17.000 quan cộng với số tiền dâng cúng được 22.000 quan. Với dự tính khoảng 200.000 quan mới có thể xây được nhà thờ có sức chứa khoảng 3.000 người, Đức Cha tiếp tục viết thư xin chính quyền cho mở xổ số lần 2, nhưng đều bị khước từ. Sau cùng năm 1886, ông Paul Bert (Toàn quyền Đông Dương) đã hiểu được vấn đề và cho phép mở xổ số với số vốn 6.000 quan, thêm vào tiền hảo tâm dâng cúng, tổng cộng được 11.000 quan. Giải thưởng xổ số không phải là tiền mà là những đồ vật mỹ nghệ tinh xảo làm ở Việt Nam được Đức Cha sưu tầm để đem qua Châu Âu trưng bày ở các cuộc đấu xảo và thiết lập bảo tàng để trưng bày.
Dưới sự hướng dẫn của Đức Cha, với những đôi chân dẻo dai, đôi tay khéo léo của những người thợ, cùng với sự đóng góp công sức, tiền bạc của người dân và một bà ân nhân người Pháp, Nhà Thờ Lớn Hà Nội xây dựng trong vòng 4 năm (1882 – 1886) thì hoàn tất. Ngày 24-12-1886, Nhà thờ mới khánh thành và thánh lễ đầu tiên được cử hành. Nhà Thờ Lớn Hà Nội dựa trên kiến trúc Gô-tíc cổ Âu Châu, đánh dấu một thời kỳ xâm nhập kỹ thuật và khoa học kiến trúc Âu Châu vào đất nước. Nhà thờ có chiều dài 64m, rộng 20,5m, mái cao 17m và hai cây tháp cao 31,5m. Nhà thờ được xây dựng từ những nguyên vật liệu ở Việt Nam thời ấy như gạch đất nung, vôi vữa và giấy bồi.
Bên trong nhà thờ là những mái vòm uốn cong rộng, phía cung thánh được trang trí bằng những bức màn bằng gỗ được chạm trổ tinh vi, thể hiện sự phát triển của nghệ thuật kiến trúc chạm trổ trên gỗ quý của Việt Nam thời đó. Riêng chiếc đồng hồ, cùng với một quả chuông lớn và 4 quả chuông nhỏ với trị giá 20.000 quan được nhập về. Chiếc đồng hồ cùng với tiếng chuông mỗi ngày, mỗi Chúa Nhật đã đi vào lịch sử vào sinh hoạt thường ngày của người dân Hà Nội.
Trải qua hàng trăm năm, Nhà Thờ Lớn Hà Nội, nay là Nhà Thờ Chính Toà Thánh Giuse đã thực sự trở thành trung tâm của Tổng Giáo Phận Hà Nội. Đời sống đức tin của người Ki-tô hữu không ngừng được phát triển và toả lan. Nhà Thờ Chính Tòa Hà Nội là nơi không thể thiếu trong đời sống đức tin của người Ki-tô hữu không chỉ riêng ở Hà Nội mà còn là điểm dừng chân cần thiết cho đức tin của lữ khách khắp nơi trên thế giới khi đến với Hà Nội.
Các bài viết liên quan đến sinh hoạt Giáo xứ
